Bestuurder van een vereniging of stichting? Breng je statuten op orde vóór 1 juli 2026

09 februari 2026

Sinds 1 juli 2021 geldt de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR). Deze wet heeft als doel het bestuur en toezicht bij verenigingen en stichtingen te professionaliseren en te verduidelijken. Op 1 juli 2026 loopt het tijdelijke overgangsrecht van de WBTR af. Met name het meervoudig stemrecht komt dan definitief te vervallen. Dat roept een belangrijke vraag op: voldoen de statuten van jouw vereniging of stichting aan de WBTR? Zo niet, dan is het tijd om in actie te komen. In deze blog leggen we uit waarom 1 juli 2026 zo belangrijk is en wat je nu al kunt (en moet) doen.

De WBTR heeft sinds 2021 belangrijke wijzigingen gebracht voor verenigingen en stichtingen. De wet bevat onder meer regels over goed bestuur en toezicht, aansprakelijkheid van bestuurders en toezichthouders, benoeming en ontslag van bestuurders, tegenstrijdige belangen en stemverhoudingen binnen het bestuur. Statutaire bepalingen die hiermee in strijd zijn, zijn in veel gevallen al sinds 2021 niet meer geldig. Voor één specifieke regeling geldt echter een overgangsperiode tot 1 juli 2026: het meervoudig stemrecht.

De WBTR verbiedt niet ieder meervoudig stemrecht. Wel bepaalt de wet dat geen enkele bestuurder meer stemmen mag uitbrengen dan de overige bestuurders samen. Meervoudig stemrecht dat leidt tot een doorslaggevende meerderheid voor één bestuurder is na 1 juli 2026 niet langer toegestaan.

Waarom is 1 juli 2026 zo belangrijk?
Op 1 juli 2026 vervalt het tijdelijke overgangsrecht van de WBTR. Dat betekent concreet dat bepaalde statutaire regelingen automatisch ongeldig worden als ze niet tijdig zijn aangepast. Heeft jouw vereniging of stichting een regeling waarbij één bestuurder meer stemmen kan uitbrengen dan de overige bestuurders samen? Dan moet je vóór 1 juli 2026 actie ondernemen. Gebeurt dat niet, dan vervalt deze stemregeling van rechtswege. Het risico? Besluiten die daarna worden genomen, dus op basis van een vervallen stemregeling, kunnen juridisch aanvechtbaar zijn. En dat kan mogelijk grote gevolgen hebben voor de vereniging of stichting én voor de bestuurders persoonlijk.

Wat moet volgens de WBTR in de statuten van een vereniging en stichting worden geregeld?
Ook als jouw organisatie géén meervoudig stemrecht kent, is het verstandig om de statuten kritisch te laten controleren. Mogelijk voldoen deze nog niet volledig aan de verplichtingen uit de WBTR:

• Meervoudig stemrecht – De WBTR bepaalt dat een bestuurder nooit meer stemmen mag hebben dan de overige bestuurders samen. Hiermee wil de wetgever voorkomen dat één bestuurder te veel macht krijgt. Tot 1 juli 2026 geldt nog overgangsrecht. Na die datum mag geen enkele bestuurder een meerderheid van de stemmen hebben. Is het meervoudig stemrecht niet aangepast? Dan vervalt het automatisch. Dit kan leiden tot onduidelijkheid, interne conflicten en zelfs persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders. Tijdige aanpassing is daarom cruciaal.
• Belet- en ontstentenisregeling – Alle rechtspersonen zijn verplicht een belet- en ontstentenisregeling in hun statuten op te nemen. Deze regeling beschrijft wat er gebeurt als een bestuurder zijn functie tijdelijk (bijvoorbeeld door ziekte) of blijvend (bijvoorbeeld door overlijden) niet kan uitoefenen. Er geldt geen harde deadline, maar deze regeling moet wél worden opgenomen bij de eerstvolgende statutenwijziging.
• Tegenstrijdig belang – Een bestuurder mag onder de WBTR niet deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming als hij of zij een persoonlijk belang heeft dat strijdig is met het belang van de vereniging of stichting. De statuten kunnen (en zouden moeten) vastleggen welk orgaan in zo’n situatie bevoegd is om het besluit te nemen. Dit voorkomt onduidelijkheid en onbevoegde besluitvorming.
• Bindende voordracht bij benoeming – Draagt het bestuur bij de benoeming van een nieuw bestuurslid slechts één kandidaat voor, dan geldt deze voordracht als bindend. De Algemene Ledenvergadering (ALV) kan dit bindende karakter alleen doorbreken met minimaal twee derde van de stemmen. Het is belangrijk dat de statuten hierover duidelijke regels bevatten.
• Raadgevende stem van bestuurders – Bestuurders hebben in de algemene vergadering een raadgevende stem. Zij mogen hun visie geven op besluiten die worden genomen. Wordt een besluit buiten vergadering genomen, dan moeten bestuurders vooraf in de gelegenheid worden gesteld hun advies te geven. Deze regeling waarborgt dat alle relevante inzichten worden meegewogen. Bestuurders behouden daarnaast hun stemrecht als lid van de vereniging.

Waarom statuten aanpassen méér is dan een formaliteit
Het aanpassen van statuten is geen verplicht nummer dat je “even snel” afhandelt. Het is een uitgelezen moment om het bestuur en toezicht opnieuw goed in te richten. In de praktijk blijken statuten namelijk vaak verouderd, niet meer passend bij de huidige werkwijze en/of onduidelijk over verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Door de statuten te herzien kun je onder andere:

• de WBTR-regels correct en helder vastleggen;
• stemverhoudingen en besluitvorming toekomstbestendig maken;
• aansprakelijkheidsrisico’s voor bestuurders beperken en
• transparantie creëren richting leden, donateurs en subsidieverstrekkers.

Bovendien voorkom je op deze manier discussies binnen het bestuur of met derden over de vraag welke regels nu eigenlijk gelden: de oude statuten of de wet.

Advies: controleer en handel op tijd
Heeft jouw vereniging of stichting nog een statutaire regeling voor meervoudig stemrecht? Dan is aanpassing vóór 1 juli 2026 zeer verstandig. Voor de overige WBTR-onderwerpen geldt geen harde deadline, maar het is verstandig deze zo snel mogelijk mee te nemen. Het controleren en aanpassen van statuten kost tijd en vereist een notariële akte. Door nu actie te ondernemen houd je de regie, voorkom je juridische risico’s en zorg je voor duidelijk, transparant en goed bestuur. PPH Notarissen helpt je hier graag bij. Neem gerust contact op voor een statutencheck of advies op maat.

Michel Kuijpers – kandidaat notaris