“Automatisch trouwen op huwelijkse voorwaarden? Een misverstand!”

27 maart 2026

Sinds 1 januari 2018 is er een belangrijke wijziging in het huwelijksvermogensrecht in Nederland. Veel mensen denken sindsdien dat ze automatisch onder huwelijkse voorwaarden trouwen, en dat een notaris niet meer nodig is. Maar is dat wel zo? Laten we dit misverstand ophelderen.

Hoe was het vroeger geregeld?
Vóór 2018 was de standaard in Nederland de “algehele gemeenschap van goederen”. Dit hield in dat, wanneer je geen huwelijkse voorwaarden opstelde vóór je huwelijk, al je bezittingen en schulden, zowel van voor als tijdens het huwelijk, automatisch gemeenschappelijk werden. Dit betekende dat alles wat je bezat – denk aan spaargeld, huizen, aandelen, maar ook schulden – van jullie beiden was. Dit gold ook voor alles wat je tijdens je huwelijk verkreeg: inkomen, erfenissen, schenkingen, maar ook schadeclaims en andere schulden aangegaan door de echtgenoten of één van hen.

Wat is er veranderd?
Sinds 1 januari 2018 is de “algehele gemeenschap van goederen” vervangen door de “beperkte gemeenschap van goederen”. Dit betekent dat niet alles meer automatisch gemeenschappelijk is. Een aantal belangrijke veranderingen op een rij:

• Bezittingen en schulden van vóór het huwelijk blijven privé. Dit betekent dat alles wat jij en je partner vóór het huwelijk hadden, van jullie zelf blijft en niet gedeeld hoeft te worden.
• Wat je tijdens het huwelijk verdient of opbouwt, zoals salaris en andere inkomsten, valt onder de gemeenschap van goederen. Erfenissen en schenkingen die je ontvangt, blijven echter privé.
• Schulden die tijdens het huwelijk ontstaan, ongeacht of je deze schuld alleen aangaat of samen met je partner, behoren tot de gemeenschap van goederen.
• Vergoedingsrechten bewegen mee met waardeontwikkeling: Als je bijvoorbeeld met je privévermogen een gezamenlijke woning hebt gekocht, ontstaat een recht op terugbetaling, ook wel vergoedingsrecht genoemd, zodat je je investering terugkrijgt ingeval van scheiding. Afhankelijk van de waardestijging of -daling van het huis kan de hoogte van het terug te ontvangen bedrag variëren.
• Pensioen: Het pensioen dat je tijdens het huwelijk opbouwt, wordt bij een scheiding gedeeld.

Waarom het opmaken van huwelijkse voorwaarden een slimme keuze kan zijn
Ook al regelt het nieuwe huwelijksvermogensrecht al veel zaken, toch kan het verstandig zijn om huwelijkse voorwaarden op te stellen. Hiermee bepaal je zelf de “spelregels” van je huwelijk, zodat je duidelijk maakt wat wel en wat niet gemeenschappelijk is. Enkele voorbeelden van voordelen:

• Je inkomen privé houden: Dit kan wenselijk zijn, zeker wanneer er sprake is van een verschil in salaris of als je zelfstandig ondernemer bent.
• Schulden niet automatisch delen: Dit voorkomt dat je verantwoordelijk wordt voor schulden die je partner aangaat. Zeker wanneer er sprake is van een eigen bedrijf en in zekere mate een ondernemersrisico wordt gelopen, wil je je partner beschermen.
• Bescherming van je bedrijf: Als je ondernemer bent, kun je vastleggen dat je bedrijf en de opbrengsten ervan volledig privé blijven.
• Je kunt ook kiezen voor nominale vergoedingen: Dit betekent dat een partner recht heeft op een vast bedrag, ongeacht hoe de waarde van het bezit waarin geïnvesteerd is verandert. Dit kan bijvoorbeeld handig zijn als je bij de aankoop van een gezamenlijke woning een groot deel vanuit je privévermogen hebt bijgedragen en wilt vastleggen dat dit specifieke bedrag moet worden terugbetaald, ongeacht de waardeontwikkeling van het huis.
• Afspraak over pensioen: Je kunt bepalen of en hoe pensioen gedeeld wordt bij een eventuele scheiding.

Huwelijkse voorwaarden geven je niet alleen duidelijkheid, maar kunnen ook onaangename verrassingen voorkomen bij een scheiding of overlijden.

Voorkomen is beter dan genezen
Veel mensen stellen het regelen van huwelijkse voorwaarden uit met de gedachte: “Dat komt later wel.” Maar als je eenmaal getrouwd bent, kan het lastig zijn om achteraf huwelijkse voorwaarden op te stellen. Dit komt omdat de beperkte gemeenschap van goederen – die automatisch ontstaat bij je huwelijk – dan verdeeld moet worden. Het kan erg ingewikkeld zijn om te bepalen welke bezittingen en schulden precies tot deze gemeenschap behoren, vooral als je al jaren getrouwd bent.

Daarnaast kunnen er belastingtechnische problemen ontstaan. Als je na je huwelijk de gemeenschap van goederen gaat verdelen, maar hierbij niet een “fifty-fifty”-verdeling maakt, kan de Belastingdienst dit als een schenking beschouwen, met als gevolg dat er onder omstandigheden schenkbelasting betaald moet worden.

Conclusie
Het is dus slim om al vóór je huwelijk goed na te denken over je financiële afspraken. Een notaris kan je helpen bij het opstellen van huwelijkse voorwaarden. We leggen je precies uit wat trouwen in beperkte gemeenschap van goederen inhoudt, helpen je de financiële risico’s in kaart te brengen en zorgen ervoor dat jouw afspraken juridisch waterdicht zijn. Zo kun je met een gerust hart trouwen, zonder verrassingen achteraf!

Als je vragen hebt of direct een afspraak wilt maken om jouw huwelijkse voorwaarden vast te leggen, staan wij voor je klaar. Neem gerust contact op!

Jan Wouters – Kandidaat-notaris